woensdag 23 maart 2016

DE MAKERS VAN TOM POES - DEEL 2


1942 assistentie van Wim Lensen





 Al in 1941 betrok Toonder Wim Lensen bij het maken van de strips die hij maakte voor Diana Edition (een van oorsprong Weense syndicator). In 1942 ging Lensen ook meewerken aan de Tom Poes strip. Hij zette de achtergronden in inkt.

Toonder deed zelf het schetswerk en het inkten van de personages (op een gegeven moment ging Lensen ook de achtergronden schetsen). Wim Lensen bleef meewerken aan de Tom Poes dagstrip tot 1944.


Wim Lensen zou uitgroeien tot een meester-inkleurder. In 1945 en 1946 bewerkte en kleurde Lensen bestaande Tom Poes strips voor een zestal boeken (B4.1 t/m B4.6).







Wordt vervolgd


Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.
©STA stichting Toonder auteursrecht

donderdag 17 maart 2016

Een keukenkijkje

Bij de start van deze herwerkte blog hadden we voorgenomen om ook eens een kijkje te nemen in de keuken van striptekenaar(s):

 Deze stripjes zijn enige jaren geleden ontwikkeld voor 3M. Het was een studioproductie en dat was nodig ook omdat het een dagelijks publicatie betrof.


Destijds waren dit soort initiatieven schaars. Inmiddels zie je dat bedrijven en organisaties Social Media gebruiken als platform voor strips. 
boven een strip in geschetste vorm - onder een voltooide strook.

woensdag 16 maart 2016

DE MAKERS VAN TOM POES - DEEL 1


Vandaag is het 75 jaar geleden dat de strip Tom Poes voor het eerst in een Nederlandse krant stond en dat gaat uitgebreid gevierd worden. Voor mij is het een aanleiding om oude blogs rondom de titel "de makers van Tom Poes" te restaureren en stukje en beetje gedurende dit feestelijke jaar gaan plaatsen.


Kijkend naar zijn boekenkast zegt hij: "Het is waanzin om te bedenken dat een man dat alleen heeft gedaan." 

Marten Toonder, de man achter Tom Poes en Heer Bommel overleed in juli (27/07/2005) op 93 jarige leeftijd. Tijdens zijn leven heeft hij roem vergaard voor zijn creatie's. Bij de totstandkoming van de dagstrips kon hij rekenen op assistentie van zijn studiomedewerkers. Het meest complete overzicht van welke medewerker waaraan werkte geef ik weer in deze blog (red.:Dit klopte in 2005 maar inmiddels zijn er completere lijsten). Het zal een tijdje duren voordat het beeld compleet is maar voor de echte Tom Poes liefhebber zal het bezoeken van deze blog de moeite waard zijn.

1941 Phiny Dick schreef de eerste afleveringen




Op 16 maart 1941 verscheen de eerste Nederlandse dagstrip publicatie van de Tom Poes strip. De eerste 6 afleveringen van het eerste verhaal werden geschreven door de vrouw van Marten Toonder; . Marten Toonder schetste en inktte de strip. Na de zesde aflevering nam hij ook het schrijfwerk voor zijn rekening. Gedurende 1941 bleef Toonder de strip verder alleen verzorgen.

Wordt vervolgd


Deze opsomming is geplaatst met toestemming van de erven Toonder.
©STA stichting Toonder auteursrecht

maandag 8 februari 2016

Piet Zeeman is overleden (29 juli 1957 - 8 februari 2016)

Toen Piet Zeeman in 1976 de Duck redactie kwam versterken belande hij in de hoogtijdagen van het Hollandse Disney tijdschrift. Onder leiding van art director Daan Jippes en uitgever Cees de Groot bevond het blad zich zowel kwalitatief als qua oplage op het hoogtepunt van haar bestaan. En Piet had ambitie! Hij had eens een keer achter de lichtbak plaatsgenomen om zich in tekenkunsten te bekwamen. Achter hem kwam een persoon staan die eens kuchte voordat hij vaststelde dat Piet dus dacht dat hij ook al kon tekenen. Het kan aan de toon gelegen hebben maar deze opmerking zorgde er voor dat Piet die ambitie liet varen. We mogen Daan Jippes dankbaar zijn. Zeeman had andere capaciteiten. Naast vertaler en schrijver van zowel strips als tekstverhalen werd hij een goed redacteur.


Omdat Disney verwachte dat ieder land dat een licentie had om Disneybladen uit te brengen in ieder geval een blad onder de titel Mickey uit zou geven werd de in de kiem gesmoorde tekenaar al snel als redacteur op het project Mickey maandblad gezet. In 1976 verscheen het eerste nummer en al snel was Mickey maandblad het lijfblad voor jongens die het weekblad Donald Duck ontgroeid waren. De redactie maakte ruimte voor niet Disney strips en zo lazen we Dick Briel’s Hulbert en Matena’s SF reeks Virl. Het blad stopte in 1989 maar had toen al een indrukwekkende geschiedenis achter zich. Op een goed moment kwam Piet (en dat was voordat het Mickey maandblad stopte) ook op de Eppo redactie waar hij uiteindelijk mee migreerde naar het tweewekelijkse blad Sjors en Sjimmie waar hij


een veel leverancier was van teksten voor de 4 pagina Sjors en Sjimmie strips van Robert van der Kroft, Wilbert Plijnaar en Jan van Die. Hij bleef Disney titels vertalen en schreef teksten voor o.a. Donald Duck en Bobo en deed met Peter de Smet een poging om van de strip De Generaal een ondertekststrip versie te maken. In de jaren ’90 verscheen het boek  “De Wortels” over de totstandkoming van Fred Julsing’s strip “De Wortels van War”. Piet interviewde Fred Julsing  voor dit boek. Dit resulteerde in een samenwerking dat tot het vervolg op “De wortels van War” zou moeten leiden.
Ondanks de samenwerking van twee vakmannen is dit verhaal nooit afgekomen. 

Piet Zeeman (op voorgrond) met Fred Julsing in 1989
foto: Jos Polkamp


Na het verdwijnen van het Sjors en Sjimmie blad (dat inmiddels Sjosi was gaan heten) ging Piet freelancen voor bladen als Topscore, Loony Tunes, Kijk en Quest. De nieuwe eeuw bracht weinig werk en Piet besloot een poging te doen om aan de eisen van de voortrazende tijd mee te doen en leerde Webdesign. Dit werd geen succesverhaal. Al snel verdrongen nieuwe technieken de iets minder nieuwe. Zijn bedrijf “de Betere Zeeman” richtte zich meer op strips en verhalen dan op websites. Samen met Pascal Oost vertaalde Piet de vijfdelige serie “De Bijbel in strip”


maar ook Big Balloon bleef een beroep doen op Piet zijn diensten. Een van zijn laatste vertalingen betrof de stripreeks Mr. Bean. Aan Libelle leverde hij scripts voor Jan, Jans en de kinderen. Rond 2007 ontmoete ik Piet Zeeman in zijn stamcafé tapperij la comedie in Haarlem. Hij ging teksten schrijven voor de dagstrip Fondsie en andere gelegenheidsstrips. De laatste jaren was hij het gezicht van striptekenaars.info dat verbonden was aan zijn “De Betere Zeeman”. Piet had om hem heen een aantal tekenaars verzameld waarmee hij in verschillende stijlen kon werken. Een van zijn veelvuldig meewerkende vrienden was Ruud Straatman. Samen met Dick Briel zette Zeeman nog een digitale beleving op onder de titel “de Patathiek”. Ook schreef hij enthousiast aan een nieuwe Bommelstrip voor de Toondercompagnie (Tom Poes en het Zonnige bestaan of De Weergave). De strip werd niet afgemaakt.  In 2013 werd Piet ziek; Kanker. De operatie en de daaropvolgende bestralingen leken gunstig te zijn verlopen. Langzaam maar zeker krabbelde hij op en we hadden het juist de laatste tijd weer over spannende nieuwe projecten. Terug naar de publiekstrip. Lachen! Toen werd plots onze dagelijkse stroom mails onderbroken door de oorverdovende stilte die slecht nieuws aankondigde.  

Op 29 september was Piet weer opgenomen in het AvL. De kanker was uitgezaaid naar zijn longen en genezing bleek niet meer mogelijk. Vandaag is Piet overleden.

Een goede vriend is niet meer.

woensdag 25 november 2015

Vrijdag a.s. Lezing in Groningen over het Bommelverhaal 'Tom Koater en de pieplaaider'.

Aanstaande vrijdag 27 november is er een speciale lezing over het Bommelverhaal 'Tom Koater en de pieplaaider'. De lezing wordt verzorgd door Bommelvertaler Marten van Dijken en Toonderauteur Klaas Driebergen, bekend van onder andere Bommel en Bijbel. De lezing is van 19.30 – 21.30 uur bij Boekhandel Riemer in de stad Groningen. 



De entree is gratis, maar er is een beperkt aantal plaatsen, dus meld u tijdig aan door een e-mail te sturen naar info@uitgeverijpersonalia.nl of te bellen naar telefoonnummer 050-3134041.  http://bommelglossy.nl/lezingen-tom-koater-en-de-pieplaaid…

maandag 23 november 2015

Frits Godhelp zou het eigenlijk geweten moeten hebben

Toonders trouwste medewerker die op de studio overal inzetbaar was en tegen zijn pensioen aan nog ter vervanging van de tijdens de Kasteelbrand in 1971 verloren gegane full colour pagina's tekende en schilderde voor publicatie in de Donald Duck (de Bommelbende), ook nam hij samen met medetekenaar Laap Lamberton en schrijver Ruud Straatman de Panda dagstrip op zich nadat Piet Wijn er mee moest stoppen vanwege zijn slechte gezondheid. Ook tekende Godhelp de voor verzekeraar Concordia bedoelde Bommelstripjes en losse figuren. Diezelfde tekenaar werd bijna op last van Marten Toonder ontslagen omdat hij na 50 jaar plots de kwaliteiten van Godhelp niet meer kon ontdekken.

De kwaliteiten van Frits Godhelp lagen niet eenvoudigweg in een goeie tekening. Hij was bruikbaar maar er waren er velen die Toonder's figuren met meer genialiteit op het papier zetten. Ik noem Ben van 't Klooster, Fred Julsing, Dick Matena, Terry Willers en Harry Hargreaves. Allemaal tekenaars die nadat ze hun kunsten bij Toonder hadden vertoond voor zichzelf waren begonnen. De kwaliteit van Godhelp lag um in zijn loyaliteit. Hoewel hij bij kluste bij het vrolijke weekblad Donald Duck bleef hij multi inzetbaar bij de Toonderstudio's.
Hij inkte veel en volgde zonder afwijkingen de door anderen geschetste potloodlijn. Was de tekenaar van Koning Hollewijn een weekje ziek dan verzorgde Godhelp met de hulp van een Episcoop (een soort diaprojector waarmee je reeds bestaande houdingen op het papier kan projecteren) de strip maar bovenal vertoonde zijn werk tekenplezier. Als het even kon tekende hij een leuk muisje of een vrolijk kwinkelerend vogeltje in de strips. Iets wat niet altijd op prijs werd gesteld want strips maken kan, zoals u weet, een serieuze zaak zijn.

Na bijna 50 jaar was het studiowerk voor Godhelp voorbij. Dat wilde niet zeggen dat hij met tekenen stopte. Thuis ging hij, ondanks zijn ziekte parkinson  door met het tekenen van Tom Poes en heer Bommel of Panda. Ongetwijfeld waren er verzamelaars die wel een paar tientjes over hadden voor dit stukje huisvlijt.

Nu, jaren na Godhelps dood duiken er met regelmaat tekeningen van zijn hand op op veilingen.
Het ziet er misschien niet zo heel best uit maar met handige verkooppraatjes waarbij een leugentje vaak niet ver te zoeken is, weten handige Hiep Hiepers de vaak onwetende kopers veel geld uit hun zakken te kloppen. Een mi door Godhelp gemaakte episcoop zw-w tekening van twee figuren en de handtekening van Marten Toonder verruilt van eigenaar voor € 2260,-



en een nagetekende kleurenplaat van nadat Frits met pensioen was gegaan heeft met gladde praatjes € 920,- opgebracht.

Frits Godhelp zou dat eens geweten moeten hebben.



Boven de door Piet Wijn getekende cover van Tom Poes en de Brombollen
Onder de nagetekende versie van Frits Godhelp




donderdag 19 november 2015

De slag bij Noordhorn verstript

Burgemeester geeft stripboeken weg 

Alle leerlingen van groep 7 en 8 in de gemeente Zuidhorn weten binnenkort wat de ‘slag bij Noordhorn’ is, want burgemeester Bert Swart geeft hun het stripboek Verschanst in de Tijd cadeau. Het eerste boek zal hij vrijdag persoonlijk overhandigen op basisschool De Vlieger in Noordhorn. Het stripboek is gemaakt in opdracht van Stichting Schansenkrijg, opgericht door Mestrik (Meinte Strikwerda) en gaat over de slag van Noordhorn in 1581.
Maar het is niet puur een geschiedenisverhaal: dit boek gaat óók over vriend- en vijandbeeld en hoe de geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaar. Mislukkingen en nederlagen horen daar niet in thuis. In ons land waren de overwinnaars de troepen van Oranje . De slag bij Noordhorn geldt als een nederlaag; geen wonder dat de meesten van ons hier nooit van hebben gehoord. Maar ook lees je dat de soldaten van Spanje anders waren dan je dacht – en dat geldt al helemaal voor de soldaten van Oranje.
Waarom weten zo weinig mensen dat er allemaal Schotten meevochten? De gemeente Zuidhorn laat nu alle kinderen van groep 7 en 8 kennismaken met dit stuk geschiedenis. Op een toegankelijke manier worden het heden en het verleden van deze regio aan elkaar geknoopt. In onze tijd is het belangrijk dat leerlingen lezen over de eigen regiogeschiedenis. En ook het idee dat vrienden en vijanden heel anders in elkaar kunnen blijken te zitten dan gedacht, is een les die actueel blijft.


De auteur en de gemeente hopen dat óók de ouders het boek met plezier zullen lezen. Voor wie meer wil weten over de achtergrond van de slag heeft historicus René van Iterson een voorwoord geschreven. ‘Verschanst in de tijd’ is voor € 14,95 verkrijgbaar in elke boekhandel in Nederland en via www.uitgeverijpersonalia.nl.
Het stripalbum is luxe uitgevoerd als genaaid gebonden boek en natuurlijk een ideaal geschenk voor de feestdagen.

zaterdag 7 november 2015

a la recherche du tintin perdu: Bevende noten

a la recherche du tintin perdu: Bevende noten: Juweel van een column van Wim Noordhoek* die me heel even de grijsheid van de zondagmiddag deed vergeten. Laten we eens kijken naar het b...


zaterdag 17 oktober 2015

Uitgever Guillermo Hierro Bosch overleden

Uitgever Guillermo Hierro Bosch overleden.
21 februari 1941 – 16 oktober 2015
Selecciones Ilustradas editor Guilermo Hierro Bosch fallecido
Op 17 oktober jl. ontving ik van Yves H. Bosch het trieste bericht dat zijn vader Guillermo Hierro Bosch de dag daarvoor was overleden.

 In het midden staat Guillermo Hierro (1961)

Eind jaren 50 begin jaren 60 van de vorige eeuw vormde zich in Spanje een groep stripmakers rond Josep Toutain die naast stripmaker ook agent was en Agencia Selecciones Ilustradas had opgericht. Guillermo was Toutain's rechterhand en hield zich voor het agentschap o.a. bezig met de vertegenwoordiging van strips uit de Toonderstudio's.

Guillermo reisde voor Selecciones Ilustradas door heel Europa en deed dankzij het gegeven dat hij veel talen beheerste en ondanks het gegeven dat Spanje nog een onder Franco's dictatuur een grotendeels gesloten land was, goede zaken.

Nadat hij trouwde met de Nederlandse Marian Snoeren vestigde hij zich met zijn vrouw en tekenaar Marcel Miralles Farrán in Nederland om een kantoor van Selecciones Ilustradas op te starten. Marcel keerde spoedig terug naar spanje en kwam daar aan het hoofd te staan van Toutain's Artist Department.

Guillermo Hierro Bosch opende voor de Spanjaarden de Scandinavische markt. 
Vanaf 1970 was Hierro de Nederlandse uitgever van het van oorsprong Zweedse Semic Press aan de Brouwersgracht 97 in Amsterdam. 
Nederland kende een bloeiperiode op het gebied van stripverhalen. Zijn eerste Semic uitgave was een maandblad van Dennis the Menace Comic Strip (De ingelijste cover van dat blad heeft altijd trots de muren van verschillende kantoren versierd).


Wat volgde was een enorm aantal kwaliteit titels. Een kleine greep:
1984, Ambrosius, Andy Panda, Bambam, Bandoneón, Barney de beer, Blueberry, 
Bob Morane, Cocco Bill, Creepy, Doortje Dartel, Oerm, De Tovenaar van Fop, Roodoog, Kraayenhove, The Spirit en Modesty Blaise. 


        


Zelf schreef Guillermo ook scenario's (o.a. voor de stripreeks Marcopol en Gondolex).


Eind jaren 70 ging het slechter met de verkoop van strips. Semic Press ging zich meer specialiseren op stripbladen van de Amerikaanse uitgeverij Warren. 

 

Zo maakte Nederland kennis met tekenaars als Corben, Wrightson, Eisner, Josep María Beà, Alfonso Font en Carlos Giménez. De bladen brachten niet het verwachte succes en Hierro stopte als uitgever van Semic Press Nederland om zich vervolgens met zijn vrouw te storten op hun uitgeverij Magic Press en het label MiC. Deze uitgeverij was eerst gevestigd in Noordwijkerhout en gaf een aantal strips uit. Na de verhuizing naar België kwam het accent steeds meer op kinderpuzzelboekjes te liggen en verschenen er met grote regelmaat titels als kinderpuzzels, kinderpret en kinderplezier.  


In deze periode maakte ik kennis met Marian en Guillermo Hierro Bosch. Tijdens hun zakenreizen in Nederland brachten ze steevast een bezoek en ik bezocht ze thuis in Overijse of in de uitgeverij die in Brussel aan de Rue de la presse gevestigd was. Ook toen de familie Hierro Bosch naar Spanje (Torremolinos ) verhuist was (en daar de uitgeverij Hit Press begon) bleven we contact houden want we hadden nog veel plannen. Tien jaar na zijn vrouw Marian is nu ook Guillermo Hierro Bosch overleden.


Marian, dochter Cybra en Guillermo Hierro Bosch






Met dank aan Marcel Miralles Farrán, Cybra Hierro Bosch en Yves H Bosch.




zondag 14 juni 2015

Ik las de Sjors

Ik kom weinig stripmakers tegen die er openlijk voor uitkomen dat zij vroeger het blad Sjors lazen. Dat is wel begrijpelijk want het blad stelde niet veel voor totdat in 1969 het roer drastisch om ging.
Onder leiding van Peter Middeldorp  werd het blad volledig omgegooid en maakte de Nederlandse jeugd kennis met helden uit de Dupuis stal. Het beste wat ooit eerder werd gepubliceerd in het blad Robbedoes stond nu in de opgefleurde Sjors. Na het tandem Jan Kruis en Jan van der Voo volgden al snel andere Nederlandse en Belgische striptekenaars die het blad eigentijds aanvulden. Ik las de Sjors.